Dünyanın kaderini değiştiren kurşun 107 yıl önce bugün atıldı

Dünyanın kaderini değiştiren Birinci Dünya Savaşı’nı tetikleyen ilk kurşun 107 yıl önce bugün Bosna Hersek’in başkenti Saraybosna’da atıldı.

Sırp milliyetçisi Gavrilo Princip’in, şehri ziyaret eden Avusturya-Macaristan Veliaht Prensi Franz Ferdinand ve eşini öldürmesiyle tarihin en büyük felaketlerinden biri olan Birinci Dünya Savaşı da başladı.

Osmanlıların 1878 Berlin Kongresi’nin ardından Balkanlar’dan çekilmeye başlamasının akabinde Avusturya-Macaristan Bosna Hersek’i ilhak etmişti.

Osmanlıdan ayrılıp bağımsızlıklarını kazanan Sırplar, Bosna Hersek’in de içinde olduğu Sırp, Hırvat ve Sloven Krallığı’nı kurmayı hedeflerken, Avusturya-Macaristan’ın Bosna Hersek’i ilhak etmesi ile Sırplar ile ilişkileri de gerildi.

Aşırı Sırp milliyetçisi bir örgüt olan “Siyah El” o dönemde Balkanların güney kesimlerinde yasa dışı faaliyetler yürütüyor, Bosna Hersek’in Avusturya-Macaristan ilhakından kurtarılıp “Büyük Sırbistan” kurulmasını savunuyordu.

Avusturya-Macaristan İmparatoru I. Franz Joseph tarafından tüm silahlı kuvvetlerin denetiminden sorumlu müfettiş olarak görevlendirilen Veliaht Ferdinand, 27 Haziran 1914’te Bosna'daki imparatorluk birliklerini denetlemek üzere bu ülkeye gitti.

Ziyaret kapsamında Saraybosna'da bir törene katılmak üzere yola çıkan Ferdinand ve eşi, 28 Haziran 1914'te Sırp öğrenci Gavrilo Princip’in düzenlediği suikastle öldürüldü.

Princip’in suikasti eski Avrupa için sonun başlangıcı olurken, Princip suikastten 4 yıl sonra hapsedildiği hücrede kemik vereminden hayatını kaybetti.

Veliaht Ferdinand'ın öldürülmesinin hemen akabinde, 23 Temmuz 1914’te Avusturya-Macaristan İmparatorluğu Sırp Krallığına kabul edilmesi zor şartlar içeren bir ültimatom verdi.

İmparator Joseph, şartları kabul etmeyen Sırplara 28 Temmuz 1914'te savaş ilan etti. Avusturya-Macaristan’ın Sırp Krallığına savaş ilan etmesiyle Avrupa’da başlayan savaş,Osmanlı Devleti, Almanya, Rusya, Fransa, İngiltere ve ABD’nin de katılmasıyla küresel bir boyut kazandı.

Franz Ferdinand kimdir?

Asıl adı Franz Ferdinand von Österreich-Este olan Arşidük, 18 Aralık 1863'te Avusturya’nın Graz kentinde doğdu.

Çocukluğunun büyük bir kısmını Aşağı Avusturya eyaletindeki Artstetten Sarayı'nda geçiren Ferdinand, özel eğitmenlerden tarih ve hukuk dersleri aldı. Daha sonra askeri eğitim de gören Ferdinand, ordunun çeşitli kademelerinde görevler üstlendi.

Verem hastalığı nedeniyle ordudaki görevlerinden ayrılmak zorunda kalan prensin 1900'de Çekya'nın soylu ailelerinden Düşes Sophie Chotek ile yaptığı evlilik, amcası İmparator Franz Joseph ve haneden üyelerinin tepkisine neden oldu.

Avcılığa düşkünlüğü ile tanınan Ferdinand, İmparator Joseph’in emriyle bütün silahlı kuvvetlerin genel müfettişliği görevine getirildi.

İmparatorluğun Bosna Hersek’teki birliklerini denetlemek üzere bu ülkeye yaptığı ziyaret sırasında eşiyle uğradığı silahlı saldırı sonucu 28 Haziran1914’te öldü.

Balkan News