Saraybosna'daki Umut Tüneli, 28 yıl önce bugün açılmıştı

Bosna Hersek 29.07.2021, 09:58 29.07.2021, 14:19

Bosna Hersek'te 1992-95 yıllıarı arasındaki savaşta kuşatma altındaki Saraybosna'yı hayata bağlayan Umut Tüneli, 28 sene önce bugün açılmıştı.

Saraybnosna Havalimanı pistinin altından ilerleyen Saraybosna Umut Tüneli, savaş döneminde Dobrinya ve Butmir mahalleleri arasında bağ oluşturuyordu.

720 metre uzunluğunda ve 1,5 metre yüksekliğindeki tünel iki taraftan da aynı anda kazılmaya başlandı. Amaç iki tarafın tam ortada birleşmesiydi ve bu sebepten dolayı tüneli kazanlar tünelin yönünü belirlemede dikkatli olmalıydılar.

Tünel çalışmalarına 28 Ocak 1993'te başlanmıştı. Tüneli kazanlar, kötü hava şartları, alet ve iş gücü eksikliği, bombalar ve buna benzer sorunlardan dolayı neredeyse umudunu kaybetmişti.

Tünelin ilk metreleri 1 Şubat 1993'te kazılmıştı. Çalışmaların koordinasyonu oldukça zor gerçekleştiriliyordu zira telefon bağlantısı yoktu ve iletişim kurmanın tek yolu pistten koşarak karşıya geçmekti. Tünelin kazılması Saraybosnalılar için hayat anlamı taşıyordu ve bundan dolayı çıkan hiçbir sorun tünelin kazımını durduramadı. Tünelin yapımında Saraybosna'daki fabrikalardan toplanan demirler kullanıldı. Tahta bulmak zor olduğu için, duvarlar metal levhalarla kaplandı.

Butmir tarafında ise durum farklıydı. Tüneli kazanlar için demir yapıları bulmak daha zordu. Bundan dolayı tünelin o kısmı tahtadan yapıldı.

Tünelin kazımında toplam 2800 metreküp toprak kazıldı, 170 metreküp civarı tahta malzeme ve 45 ton metal kullanıldı. 1994'te tünelde küçük el arabası için ray sistemi kuruldu.

Tünelin yapım sürecinde 800'ü aşkın kişi, özgür bölgeler olan Butmir ve Hrasnica'da yiyecek bulabilmek için pistin bir tarafından diğer tarafına koşarak geçerken Saraybosna Havalimanı'nın hemen yanında bulunan Sırp güçlerinin açtıkları ateş sonucunda hayatını kaybetti.

Tünel, Bosna Hersek Cumhuriyeti Ordusu (ARBiH) ve Birleşmiş Milletler arasındaki resmi konuşmalarda "Var olmayan tünel“ olarak geçiyordu. Umut Tüneli Saraybosna’nın en büyük sırrıydı, çünkü tünel sayesinde yiyecek, silah, sigara vb. taşıtılıyordu.