Bosna savaşının başladığı 1992'de, ülkenin kuzeyindeki Prijedor kenti ve civarında Sırpların talimatı sonucu kollarına bağladıkları beyaz kurdele ya da evlerine astıkları beyaz çarşaf ile tespit edilerek Sırp askerler tarafından öldürülen siviller, "Beyaz Kurdele Günü" kapsamında düzenlenen etkinliklerle anılıyor.
31 Mayıs 1992'de Prijedor'da ne oldu?
Bosna'daki savaşın yeni başladığı Mart 1992'de eski Yugoslavya'daki Devlet Güvenlik Teşkilatının (UDBA) başına getirilen Sırp kökenli Simo Drljaca, Prijedor'daki 13 polis karakolunda görev yapan 1775 Sırp'ı bir ayda silahlandırdı.
Sırp birlikleri, 29 Nisan gecesi o dönemde nüfusunun çoğu Boşnak olan Prijedor kentini ele geçirdi. Ağır silahlara sahip Sırp birlikleri, 23 Mayıs 1992'de Prijedor civarındaki köylere saldırdı. Prijedor ve civarındaki katliamda 102'si çocuk 3 bin 176 sivil hayatını kaybetti.
31 Mayıs 1992’de Bosna Hersek’in Prijedor şehrinde radyo yoluyla yapılan bir ilanda Sırp olmayan herkesin pencerelerine beyaz bayrak çekmeleri ve evden çıkarken kollarına beyaz bant bağlamaları emredildi. Böylece Sırp olmayanlar göçe zorlandı, öldürüldü ya da toplama kamplarına götürüldü.
Sırp olmayan 20 bin kişi şehri terk etmek zorunda bırakıldı. Bosnalı Sırp güçleri bölgede aralarında Omarska, Keraterm ve Trnopolye'nin de bulunduğu birçok toplama kampı kurdu.
Bosna Hersek’teki savaş sırasında Prijedor’da aralarında 256 kadın ve 102 çocuğun da bulunduğu en az 3.173 kişi katledildi. Yaklaşık 31 bin kişi toplama kamplarında tutulduğu kentte 53 bin kişi de sürgün edildi.
Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICTY), Prijedor ve çevresinde işlenen savaş suçları nedeniyle çok sayıda Bosnalı Sırp savaş suçlusu aleyhinde mahkumiyet kararı verdi.
Beyaz Kurdelelerle anılıyorlar
Prijedor’da yaşanan soykırımın yıl dönümünde dünyanın dört bir yanından sayısız aktivist, kollarına beyaz kurdeleler bağlayarak Prijedor’da yaşanan Nazi usulü katliamın kurbanlarını anıyor.
Bosna Hersek’te “Beyaz kurdele günü” olarak bilinen 31 Mayıs tarihindeki etkinliklere, Türkiye ve Azerbaycan’dan çok sayıda aktivist de destek oluyor.
Balkan News / AA
