Bosna Hersek'in başkenti Saraybosna'da yer alan semtlerin birbirinden ilginç isimlerinin nereden geldiğini biliyor musunuz?
MARIJIN DVOR/MARINDVOR (Mariya'nın Sarayı)
Marijin Dvor, Saraybosna’da bulunan bir bina. Bosna Hersek’in milli anıtı olan bina, aynı ismi taşıyan semtte bulunuyor. Bina, Mareşal Tito Caddesi, Kral Tvrtko Caddesi, August Braun Caddesi ve Dolina Caddesi olmak üzere dört caddenin arasında bulunuyor. Konut ve iş binası işlevinde kullanılıyor. August Braun tarafından yapılan Marijin Dvor semtine Braun, eşi Marija’nın ismini koydu.
Bina iki bölümden oluşuyor: Marija’nın Sarayı ve August Braun Sarayı. Marija’nın Sarayı’nın yapımı tamamlandı, ancak August Braun Sarayı henüz tamamlanmadı.
MEJTAŠ (Meytaş)
Mejtaş semti, adını ölülerin mezar taşından aldı. Bazı yazılı kaynaklarda Dudi-bula isimli bir kadının 1528 ile 1540 seneleri arasında Mejtaş’ta mescid yapılması için para ayırdığı yazıyor, ancak mescidin ne zamana kadar var olduğu yazmıyor.
Orada bulunan caminin hemen yanında ölülerin gömüldüğü bir avlu vardı. Eski bir geleneğe göre ölü tabutuyla birlikte Kıble’ye dönük dikdörtgen taşa koyulurdu. Bu taşın ismi "meytaş" veya "ölülerin taşı"ydı ve bahsettiğimiz semt ismini bu taştan aldı.
DOLAC MALTA (Dolats Malta)
Malta, Miljacka nehrin akışı ve batı ile doğuyu, kuzey ile güneyi birleştiren 3 önemli yol ile çevrili. Semtin ismi gümrük memuru anlamına gelen Almanca "maut" kelimesinden geliyor. Malta’da Avusturya-Macaristan döneminde çiftçilerin etraftaki şehirlere sattığı gıda ürünlerinin kalitesinin kontrol edildiği ve vergi ödediği bir nokta bulunuyordu.
GRBAVICA (Grbavitsa)
Grbavica semti, ismini vezir Hekimoğlu Ali Paşa'nın yakın arkadašı Mehmed Bey Mehmetpaşaoğlu – Grbavica'dan aldı.
ČENGİĆ VILA
Bu semt, ismini Saraybosna'da villa yapan Smail Ağa Çengiç'in oğlu Osmanlılı komutan Derviş Paşa Dedaga Çengiç'ten aldı. Türk hakimiyeti döneminde Saraybosnalılar bu semte halk dilinde "Dedaganın Konakları" ismini verdi.
ILIDŽA (Ilıca)
Saraybosna'nın 8 kilometre uzağında Saraybosna vadisinde, ismini ilaç anlamına gelen Tükiye'nin nehri Ilıca'dan alan ünlü İlidža Kaplıcası bulunuyor. İgman Dağı'nın altında, Bosna Nehri'nin kaynağının yakınında bulunan ve güzel düzenlenmiş büyük park ile Velika aleja ile çevrili İlidža Kaplıcası, her tür tatil için ideal bir yer.
ŠVRAKINO SELO (Şvraka'nın Köyü)
Švrakino Selo ismini Hersek kökenli Švraka (Şvraka) ailesinden aldı.
Ünlü mimar Mufid Garibija'nın (Mufid Garibiya) dediğine göre, aile, 17'nci yüzyılın sonlarında Glamoč'tan (Glamoç) tüm Bosna Hersek'e yayıldı, bir kısmı ise Saraybosna'ya geldi. Švrakalar zenginlik ve askeri yükümlülükleriyle tanınan ağalar olarak biliniyordu. Evliya Çelebi'nin atalarından biri Seyid Muhamed Efendi Şvrake bu semte taşınır ve semte onun ismi verilir.
VRATNIK (Vratnik)
Şehir duvarlarıyla çevrili Vratnik, Miljacka Nehri'nin sağ tarafında bulunuyor. Vratnik, ismini 15'inci yüzyılın ikinci yarısından kalma Türk belgelerinde geçen Slav kökenli kelime Bratnik'ten aldı. Vratnik zaman zaman Kralın avlusu (Careva avlija) olarak adlandırıldı. Mufid Garibija'ya göre ise, Vratnik'in ismini Saraybosna'nın kapısını temsil ettiği için aldığını söyledi.
Saraybosna'dan Vişegrad üzerinden İstanbul'a giden Divan yolu (Carska džada) da yüzyıllarca Vratnik'ten geçiyordu.
BISTRIK (Bistrik)
Bistrik ismini, Miljacka'nın kollarından biri olan ve Latin Köprüsü'nün altında Miljacka Nehri'ne karışan Bistrik akarsuyu Bistrica'dan (Bistritsa) aldı.
Bir zamanlar Bistrik'te çok sayıda köprü vardı.
KOŠEVO (Koşevo)
Yıldız Dağı'nın yamacından gelen rüzgar, Miljacka'ya ulaşır ulaşmaz Bakiyaş ruzgarı ile buluşuyor. Bu iki rüzgarın buluşmasıyla ortaya çıkan güçlü rüzgara Türkçe'de hızlı rüzgarlara verilen Koşava ismi veriliyor.
O zamanlarda orada bulunan köye Koşava ismi verildi. Zamanla bu isim Koşevo'ya değiştirildi.
CİGLANE (Tuğla fabrikası)
Ciglana semti, ismini bir zamanlar orada bulunan tuğla fabrikasından aldı. 1973'te o semtte sevk tesisi Belediye Kiremit Fabrikası bulunuyordu. Ciglane, sokak statüsünü Yugoslavya döneminde almıştı. İli milyon tuğl üretme kapasitesiyle ilk tuğla fabrikasını August Braun 1879 yılında kurmuştu.
ALI PAŠINO POLJE (Ali Paşa'nın Ovası)
Ali Pašino Polje ismini, 16'ıncı yüzyıldan Ali Paşa Köprüsü'nden aldı. Ali Pašino Polje, o zamanlar çok yerleşik bir yer değildi. Bu sebepten dolayı ona bu isim layık görülmüştü. İsmi bir naip ile bağdaştırılıyor, ancak aynı isme sahip birkaç kişinin bulunduğu için semte bu ismin verilmesinin sebebinin Ali paşalardan hangisinin olduğu bilinmiyor.
Ali Paşa Köprüsü, eskiden Ali Paşa tarfından tahtadan yapılmıştı ve 400 senelik bir geçmişi var.
DOBRINJA (Dobrinya)
Dobrinja, ismini oradan geçen nehirden aldı. Nehrin ise ismini nereden aldığı bilinmiyor. Dobrinja Nehri, Bosna nehrine karışıyor.
ŠIROKAČA (Şirokaça)
Širokača olarak bilinen Derviş Numiç sokağı, ismini muhtmelen eskiden meydan olarak kullanılan üst kısmın genişliğinden almış olabilir.
Širokača'nın varoluşu Orta Çağ'a dayanıyor. Sokağın ismi çok defa değiştirildi. "Beylik için" ismi ise 1950'ye dayanıyor. Bunun sebebi sokağın hemen yanında Bosna Sancak beyleri ve valilerinin konutu eski Beylik Sarayı'nın bulunmasıydı.
Balkan News
