Müslümanların Endülüs’te yaşadığı büyük trajedi, 1992-95 yılları arasında Bosna’da tekrarlanmak istenmiş, fakat Endülüslü Müslümanların sancağını parti bayrağı olarak kabul eden bir hareket, tarihin tekerrürü önüne set çekmişti.
Rahmetli Aliya İzetbegoviç önderliğinde Bosnalı Müslümanlar, matematiksel olarak kendilerine hiçbir şans tanınmamasına rağmen Avrupa’daki mevcudiyetlerini korumuş, Endülüs’ün kaderini paylaşmaktan kurtulmuştu.
Bosnalı Müslümanların 1492’de Endülüs’te ve 1992’de Bosna’da yaşanan olaylar arasında kurdukları paralellikler, “İspanyol gemileri” (Španske lađe) isimli şarkının dizelerine yansıdı. Endülüs’e ilişkin nostaljinin Boşnak isimleri taşıyan Endülüslü kahramanlar üzerinden anlatıldığı şarkının sözleri şu şekilde;
İspanyol gemileri, denizin her yerinde
Şehirde ise korku hakim,
Şehir sakinleri biçare,
kurtuluş bekleyişinde
Şehirde ve denizde kesin bir emir verildi;
Yüzme bilen herkes müracaat etsin diye
Yüzme bilen iki genç müracaat etti
Birinin ismi Seyid Hasan, diğerininki Husniya
Hasan deri ceketini çıkardı
Kendini mavi denize attı ve yüzdü karşıya
Hasan kurtuluşun uzak olduğunu görünce
Parmağını gökyüzüne kaldırıp dedi: “Allah illallah”
“Hakkınızı helal edin baba, anne, akrabalarım;
Ben ölüyorum, hürriyet ve İslam için...”
Balkan News