Bir sevdalinka hikayesi: Bosna’daki annesinin Sokollu Mehmed Paşa’ya seslenişi

Bosna’da ücra bir köyden çıkıp üç kıtaya yayılan Osmanlı İmparatorluğu’nun en etkili isimlerinden biri haline gelen Sokollu Mehmed Paşa, Boşnak halk şarkıların sevdalinkalarda ismine rastlanan tarihi şahsiyetler arasında yer alıyor.  

Türk ve İslam aleyhtarı propagandaların aksine Osmanlı tarafından genç yaşlarda devşirilenlerin kimliklerini ve geldikleri yerleri unutmadıklarını ve aile üyeleriyle görüşmeye devam ettiklerini hayat hikayesiyle ortaya koyan Sokollu Mehmed Paşa, doğduğu topraklara kendi mülkünden harcayarak yaptırdığı Drina Köprüsü ile de tanınıyor.

Devşirme sistemi ile Edirne Sarayı’na getirilen ve Türk ve İslam kültürüyle yetiştirilerek hem askerliği hem de devlet adamlığıyla Osmanlı tarihinin en önemli isimlerinden biri haline gelen Mehmed Paşa, hizmeti boyunca aile üyeleriyle olan irtibatını koruyor.

Sokollu’ya ilişkin Boşnak halk şarkılarından "Validesi Sokollu Mehmed Paşa'ya Sesleniyor" isimli eser, hayırseverliği ile bilinen Sokollu Mehmed Paşa’nın annesinin Paşa’ya seslenişini konu alıyor. Sevdalinka’da Türkçe tercümesiyle şu ifadelere yer veriliyor;  

Validesi Sokollu Paşa’ya sesleniyor
Sokoloviçi köyünün üstündeki Zlatar’ın zirvesinden
Ey Mehmed’im, ey imparatorluğa hükmeden vezir
Ordunu Şam’a ve Bağdad’a sürüyorsun

Zorlu Viyana’ya ve Budin’deki düzlüğe
Ama kendi diyarın Bosna’ya hiç gelmiyorsun
Ben ihtiyarladım ve ecelim yakın

Ey Mehmed’im, benim gururlu oğlum
Denizler ötesinden bana mimarlar getir
Bosna’da benim için hayırlar inşa ettir

Drina nehrinin öfkesini bastır
Bir köprüyle iki kıyısını birleştir
Kervansaraylar yaptır benim için
Ki bilsinler ben kimi doğurmuşum

Balkan News